Helft schoolgaande kinderen met handicap gaat niet naar school in eigen woonplaats

Bijna de helft van de schoolgaande kinderen met een handicap gaat niet naar een school in de eigen woonplaats. Ook gaat maar ongeveer een kwart van de kinderen met een handicap naar dezelfde school als hun broertje of zusje en spreekt ruim 40% nooit af met kinderen van school. Dat blijkt uit ons jaarlijkse onderzoek dat vandaag verschijnt bij de start van de Week van het Gehandicapte Kind.

Inclusief onderwijs stimuleren

Voor kinderen met een handicap betekent naar school gaan vaak dagelijks lange reistijden en minder vanzelfsprekend onderdeel zijn van hun eigen buurt en sociale omgeving. Tijdens de Week van het Gehandicapte Kind roepen we op om inclusief onderwijs te stimuleren, zodat kinderen met en zonder handicap samen naar school gaan en samen opgroeien. Met een petitie vragen we die verandering te steunen. De petitie is te tekenen via steun.gehandicaptekind.nl/petitie

Geen vrienden in de buurt

Voor veel kinderen begint het sociale leven op school. Ze fietsen samen, komen klasgenoten tegen in het winkelcentrum, de speeltuin of de sportclub en spreken na schooltijd met elkaar af. Voor veel kinderen met een handicap ziet het leven rondom school er heel anders uit dan voor kinderen zonder handicap. Bijna de helft (49%) van de schoolgaande kinderen met een handicap gaat niet naar school in de eigen woonplaats, tegenover 31% van de schoolgaande kinderen zonder handicap. Ook gaat slechts 26% van de kinderen met een handicap naar dezelfde school als hun broertje of zusje, terwijl dat bij kinderen zonder handicap 50% is. En na de laatste schoolbel worden de verschillen nog groter. Van de kinderen zonder handicap spreekt het grootste deel (86%) wel eens af met kinderen van school en bij kinderen met handicap gaat dit nog niet eens om de helft (45%). Ook heeft 50% van de kinderen met een handicap geen vrienden in de eigen buurt. Bij kinderen zonder handicap geldt dat voor slechts 14%.

Bekijk de infographic met de belangrijkste onderzoeksresultaten

Afgewezen op de buurtschool

Levon (7) woont in Maassluis, maar gaat vanwege zijn handicap naar een school voor speciaal onderwijs in Delft. Door files is hij soms een uur onderweg, enkele reis.

Moeder Rowena, vertelt: “Ik zag het helemaal voor me: mijn kinderen samen naar de buurtschool om de hoek, met vriendjes uit de wijk om mee te spelen. Voor mijn dochter Lorèn is dat werkelijkheid geworden, maar Levon werd vanwege zijn handicap afgewezen op de buurtschool. Iedere dag zie ik hoe dat gewone schoolleven is en tegelijkertijd hoe onbereikbaar het voor hem blijft. De kinderen uit de buurt kennen hem niet. Als zij nieuwsgierig naar hem kijken, zeggen volwassenen dat ze niet mogen kijken. Terwijl Levon juist gezien mag worden. Hij is goed zoals hij is en hoort er net zo goed bij als ieder ander kind. Het doet pijn dat hij niet dezelfde kans krijgt om in zijn eigen buurt naar school te gaan en vrienden te maken.”

Samen opgroeien

Opvallend is dat uit het onderzoek blijkt dat kinderen zelf veel positiever zijn over samen naar school gaan dan de praktijk laat zien. Zo denkt 78% van de kinderen met een handicap en 79% van de kinderen zonder handicap dat zij iets van elkaar kunnen leren. Daarnaast vindt 72% van de kinderen zonder handicap en 62% van de kinderen met een handicap dat kinderen met en zonder beperking naar dezelfde school moeten kunnen. De wens om samen op te groeien is er dus al, maar in de praktijk lukt dat nog lang niet altijd.

Begroet in plaats van nagefluisterd

“Als kinderen samen naar school gaan, leren ze elkaar kennen. Dan kom je elkaar tegen op straat en word je begroet in plaats van nagefluisterd," zegt Rebecca Gerritse, directeur-bestuurder van Stichting het Gehandicapte Kind. “Voor veel kinderen met een handicap is dat nog altijd niet vanzelfsprekend, omdat zij voor onderwijs hun eigen woonplaats moeten verlaten. Terwijl ieder kind het verdient om op te groeien met leeftijdsgenoten uit de eigen omgeving en erbij te horen in hun woonwijk. Een mooi voorbeeld van inclusief onderwijs is het project Samen naar School waardoor kinderen met een vaak ernstige beperking naar een reguliere school in hun buurt kunnen. Leerlingen met en zonder handicap leren elkaar zo kennen en groeien samen op.”

Lange reistijd

Ook de reis naar school duurt voor kinderen met een handicap aanzienlijk langer. Ruim een kwart van de kinderen met een handicap (26%) is een halfuur of langer onderweg. Bij kinderen zonder handicap geldt dat voor 12%. Daarnaast maakt bijna een derde van de kinderen met een handicap (29%) gebruik van speciaal leerlingenvervoer dat in veel gevallen leidt tot extra reistijd. Dat geldt ook voor de 14-jarige Kirsty uit Tiel. Zij is onze kinderambassadeur en heeft een visuele beperking. Kirsty gaat naar speciaal onderwijs in Zeist en dat bevalt haar goed. Tegelijkertijd heeft ze een lange reistijd van meer dan een uur enkele reis en merkt ze dat haar schoolvrienden daardoor ver weg wonen.

Kirsty: “Ik zit graag op mijn school, omdat dit een speciale school is voor kinderen die slecht zien of blind zijn. Maar mijn schoolvrienden wonen daardoor niet bij mij in de buurt. De dichtstbijzijnde woont in Amersfoort. Daardoor kan ik na school minder makkelijk afspreken. Daarom zou ik het mooi vinden als er op gewone scholen een aparte vleugel is voor kinderen die extra rust of begeleiding nodig hebben. Dan kun je elkaar iedere dag ontmoeten en leren kennen in bijvoorbeeld de pauze, maar heb je ook een plek waar je naartoe kunt als het te veel wordt.”

Meer weten over het onderzoek?

Download hier het onderzoeksrapport